راهنمای کالا

هر آنچه باید درباره چرخ‌دنده پنیون و کرانویل بدانید

یکی از قطعات مهمی که در دیفرانسیل وجود دارد، چرخ‌دنده‌های کرانویل و پنیون (Pinion and crown wheel gear) هستند. برای شناخت کامل بیشتر این چرخ‌دنده‌ها در این مقاله با ما همراه شوید.

بیشتر بخوانید: معرفی کامل میل گاردان، نحوه عملکرد و عیب یابی آن

پنیون

به‌طورکلی می‌توان گفت، پنیون محوری مرتبط به گاردان است که در ناحیه سرخود دارای دنده‌های مارپیچ مخروطی بوده و همان زمان بااینکه از انتهایش، حرکت دورانی گاردان را دریافت می‌کند، از قسمت دنده مارپیچی این حرکت را به کرانویل منتقل می‌کند، اما برای اینکه بدانید دلیل وجود حالت دنده‌های مارپیچ در کرانویل و پنیون در عین مخروطی بودن آن‌ها چیست، باید بدانید که درگیری در این دنده‌ها به خاطر حالت مارپیچی آن‌ها و داشتن طول دنده بالاتر، افزایش‌یافته و این مساله آن‌ها را برای انتقال نیروی زیاد و گشتاور بالایی که گاردان به آن‌ها می‌رساند، مناسب می‌سازد. همچنین درحالی‌که گشتاور منتقل‌شده افزایش می‌یابد، صدای درگیری دنده‌ها نیز کاهش خواهد یافت.

کرانویل

چرخ‌دنده کرانویل دارای شکل بشقابی و دنده‌های مارپیچی است. کراینول با پنیون و دنده‌های دیفرانسیل گیربکس درگیر شده و خروجی گشتاور از گیربکس به پلوس و چرخ را به دنبال دارد. درگیری پنیون و کرانویل از نوع دورانی است و حرکت دورانی پنیون باید با یک چرخش ۹۰ درجه‌ای سبب حرکت چرخ‌ها شود، مانند آنچه در خودروهای محور عقب اتفاق می‌افتد و پنیون با درگیری با گردش گاردان، آن را به کرانویل انتقال می‌دهد.

نسبت دنده‌های کرانویل و پنیون

تعداد دنده‌های کرانویل برخی از ویژگی‌های گیربکس را مشخص می‌کند، به این صورت که اگر تعداد دنده‌ها بیش‌تر باشد به معنی قدرتی بودن گیربکس و هرچقدر این تعداد کمتر باشد، سرعتی بودن گیربکس را نشان می‌دهد، به‌عنوان‎مثال، سرعت یک دیفرانسیل ۱۳/۴۳ از یک دیفرانسیل ۱۳/۴۶ بیشتر است و می‌توان گفت در دیفرانسیل ۱۳/۴۶ برای ۱۳ بار گردش کرانویل که درواقع همان، گردش چرخ‌هاست، پنیون باید ۴۶ بار بچرخد اما در دیفرانسیل ۱۳/۴۳ باید پنیون تعداد دور کمتر و در حدود ۴۳ بار گردش کند. این موضوع نشان می‌دهد که برای تقویت گیربکس خودروها باید نسبت دنده‌های پنیون و کرانویل تغییر کند.

کاربرد پنیون و کرانویل

کاربرد پنیون و کرانویل
کاربرد پنیون و کرانویل

گشتاور تولیدشده از موتور پس به‌وسیله کلاچ یا کنورتور هیدرولیک به جعبه‌دنده منتقل می‌شود، جعبه‌دنده نیز دور موتور با نسبت‌های مختلف را به خطوط انتقال و میل‌گاردان در خودروهای دیفرانسیل عقب و یا به‌طور مستقیم به دیفرانسیل جلو منتقل می‌کند. اکثر اوقات علت وجود میل محور، برای انتقال گشتاور از یک قطعه به قطعه دیگر روی میل محور است.

انتقال گشتاور پیچشی توسط پنیون و کرانویل انجام می‌شود، بهترین چرخ‌دنده‌ها، چرخ‌دنده مارپیچی چراکه بدون صدا و نرم و بدون هیچ لرزشی کار می‌کنند. نحوه درگیری دوچرخ دنده مارپیچ به این صورت است که یکی چپ‌گرد و دیگری راست‌گرد بوده، برخورد ابتدایی این چرخ‌دنده‌های مارپیچ در یک نقطه است که با درگیری تدریجی دنده‌ها به یک خط صاف و موازی محور دوران تبدیل می‌شود.

دیفرانسیل

دیفرانسیل
دیفرانسیل

دیفرانسیل از کرانویل، پنیون و دنده‌های هرزگرد (دیشلی) ساخته می‌شود که در پوسته یا جعبه‌ای به نام کله‌گاوی قرارگرفته‌اند، عملکرد آن نیز برای این است که نیروی حاصله از موتور را زمانی که وسیله نقلیه در مسیر مستقیم و صاف حرکت می‌کند به طور مساوی بین چرخ‌های عقب تقسیم کند و همچنین در زمان دور زدن و یا چپ و راست رفتن و گردش‌ها، نیروی موتور را به نسبت بین چرخ‌های عقب تقسیم کند.

کار دیفرانسیل

عملکرد دیفرانسیل به این صورت است که چرخ‌دنده پنیون با گردش میل‌گاردان، به گرش درآمده و به سبب اتصال آن به کرانویل و درگیر بودن این دو باهم، چرخش پنیون، کرانویل را به حرکت واداشته و همچنین به همراه این دو هرز‌گردها به گردش درمی‌آیند. اتومبیلی که در حال گردش است باید یک چرخ آن‌که در قوس یا زاویه‌ تنگ قرارگرفته دارای حرکت آهسته‌تری باشد، بنابراین در این زمان دنده‌های هرزگرد برخلاف دنده‌های پلوس حرکت کرده و سریع‌تر شدن چرخش یکی از دنده‌های پلوس (چرخی که مقاومت کمتری دارد) را به دنبال خواهد داشت.

مشکلات و ایرادات دیفرانسیل

ازجمله مشکلاتی که امکان ایجاد شدن در دیفرانسیل دارند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

  • کرانویل و پنیون شل باشند.
  • دنده کرانویل، پنیون دچار ساییدگی شده باشد.
  • بلبرینگ‌ها خراب باشند.
  • مهره‌ی واسطه شل باشد و یا به‌درستی تنظیم‌نشده باشد.

داغ شدن دیفرانسیل

گرم شدن دیفرانسیل ممکن است به دلیل وجود ایراداتی است که در ادامه به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم.

  • روغن واسگازین تمام‌شده یا سطح روغن پایین آمده است.
  • کرانویل و پنیون محکم و سفت بسته‌شده باشند.
  • هواکش دیفرانسیل دچار گرفتگی شده است.

نشتی روغن از چرخ عقب

نشتی روغن از چرخ عقب ممکن است به دلیل وجود ایراداتی است که در ادامه به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم.

  • هواکش دیفرانسیل دچار گرفتگی شده است.
  • کاسه‌نمد چرخ‌ها دچار خرابی شده است.
  • روغن واسگازین به مقدار زیادی استفاده شده باشد.

اهمیت نسبت دوران دیفرانسیل‌

همان‌طور که گفته شد، تعداد دوران پنیون و کرانویل برخی ویژگی‌ها ازجمله قدرت و سرعت گیربکس را مشخص می‌کند که در نظر گرفتن این عدد در تعویض قطعات دیفرانسیل و یا تعویض یک دیفرانسیل در خودرو‌های مجهز به دو دیفرانسیل، از اهمیت بسیاری برخوردار است.

به‌عنوان‌مثال، اگر دیفرانسیل یک خودرو از نوع ۴۶/۱۳ باشد، عدد ۴۶ نشان‌دهنده دوران پنیون و عدد ۱۳ نیز تعداد دوران کرانویل را نشان می‌دهد، به این معنی که با هر ۴۶ بار چرخش پنیون، کرانویل نیز ۱۳ بار خواهد چرخید. به دلیل اینکه پنیون یک محور و کرانویل یک چرخ‌دنده بزرگ است، تعداد دوران پنیون چندین برابر کرانویل است، بنابراین با تقسیم عدد بزرگ‌تر به عدد کوچک‌تر، عدد ۳.۵۴ به دست می‌آید، همچنین اگر دیفرانسیل خودرو ۴۳/۱۳ باشد، این به این معنی است که نسبت دوران پنیون به کرانویل آن عدد ۳.۳ است و به معنی سرعتی‌تر بودن دیفرانسیل دومی نسبت به دیفرانسیل اولی خواهد بود.

برای ایجاد تغییر در سرعت نهایی، قدرت و تاب‌گیری خودرو می‌توان در اندازه پنیون یا کرانویل خودرو‌های دیفرانسیل عقب، تغییر ایجاد کرد.

رک و پنیون

رک و پنیون را در هنگام باز و بسته کردن پنجره‌های سقفی گلخانه و جابجایی پرده‌های ترمواسکرین دیده‌اید،  ریل و چرخ دنده (رک و پنیون) یکی از انواع محرک‌های خطی است که از یک جفت دنده تشکیل‌شده و عملکرد آن به این صورت است که حرکت چرخشی را به حرکت خطی تبدیل می‌کند.

دنده پنیون که دارای شکلی دایره‌ای است با دندانه‌های دنده‌ای به نام رک درگیر شده و حرکت دورانی اعمال‌شده به پنیون باعث حرکت نسبی رک به سمت پنیون می‌شود و حرکت دورانی به خطی تبدیل می‌شود.

معمولاً جنس رک و پنیون از فولاد گالوانیزه به ضخامت ۲٫۵ میلی‌متر و به طول‌های ۱٫۲، ۱٫۸ و ۵ متر

۱٫۲ و ۱٫۸ متر برای استفاده در پنجره ۵ متری و جابجایی سیستم شیدینگ و انرژی سیوینگ است.

تگ ها
نمایش بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن