آموزش

چگونه می‌توان بهره‌وری و مدیریت هزینه‌ زنجیره تامین را به حداکثر رساند؟

سازمان‌ها و شرکت‌های بزرگ معمولا با چالش‌های بسیاری در راستای ارائه خدمات و کالای خود به مشتریان مواجه می‌­شوند به همین منظور در تلاش هستند که با استفاده از الگوهای کاربردی در کنار افزایش مشتری به سود قابل توجهی نیز دست پیدا کنند. از این رو مدیران از دهه ۶۰ تا ۹۰  میلادی به فکر مدیریت هزینه زنجیره تامین و بهره­‌وری آن افتادند و توانستند با به کارگیر‌ی الگوهایی برای بهره وری هزینه زنجیره تامین به راحتی علاوه بر افزایش تولیدات منسجم، تولیدکنندگان، توزیع کنندگان و مشتریان را نیز با خود همراه کنند.

در این مقاله در تلاش هستیم مفهوم بهره­‌وری، عوامل موثر بر آن، زنجیره تامین، هزینه زنجیره تامین و مزایای مدیریت زنجیره تامین را بررسی کنیم.

پیش از هر چیز بهتر است، بررسی کنیم که بهره‌وری به چه معناست؟

بهره‌وری چیست؟

تعاریف بسیار برای بهره‌­وری به ویژه بهره­‌وری سازمانی وجود دارد که در این قسمت به طور جامع به آن می‌پردازیم.

بهره‌­وری چیست که انقدر برای سازمان‌ها و مدیران مهم است؟

به طور خلاصه می­‌توان گفت: بهره‌وری نسبت بازده سیستم تولیدی به مقدار یک کالا یا چند عامل تولیدی استفاده شده است.

با توجه به اهداف ایزو 2015-9001، تعریفی را می­‌توان استاندارد دانست که هم‌زمان اثربخشی و کارایی را مد‌نظر قرار داده باشد.

به این معنی که اگر شرکتی بتواند هم زمان هم کیفیت محصولات و خدمات خود را ثابت نگه دارد و هم هزینه‌های سازمانی و مجموعه را کاهش دهد، می‌توان گفت که به طور قابل توجهی به بهره‌وری زنجیره تامین دست پیدا کرده است.

در این ادامه به چند نمونه تعریف نظری بهره‌­وری از زبان متخصصان این حوزه اشاره می­‌کنیم:

  • سومانت (Sumont): نسبت بازده ملموس به نهاده ملموس
  • استیگل (Stigel): نسبت میان ستانده و نهانده مرتبط با عملیات تولیدی مشخص و معین
  • دیویس (Davis): تغییر به دست آمده در ورودی، در ازای منابع مصرف شده برای تولید آن
  • ماندل (Mundel): نسبت بین بازده تولید به میزان منابع مصرف شده

یکی از مهم‌ترین مدل‌های کارآمدی که مدیران و شرکای مجموعه باید آن را مد نظر قرار دهند تا بهتر به اهداف خود در بهره‌وری زنجیره تامین برسند، مدل استاینر(Steiner) نام دارد.

چگونه می‌توان بهره‌وری و مدیریت هزینه‌ زنجیره تامین را به حداکثر رساند؟

تعریف مدل استاینر (Steiner) در بهره‌وری زنجیره تامین

مدل استاینر به مشتری کمک می‌کند تا با گذر از شش مرحله، تصمیم خرید خود را عملی کند.

این شش مرحله در مدل استاینر چیست و چگونه به مشتریان در خرید کمک می‌کند؟

•         آگاهی

مشتری ابتدا باید از وجود محصول در بازار آگاه شود و اطلاعات دقیق‌تر‌ی از مدل، جنس، رنگ و… کسب کند تا در مراحل بعدی کمکش کند.

•         شناخت

در این مرحله بعد از بررسی دقیق‌تر محصول به شناخت کافی دست پیدا می‌کند.

•         علاقه

زمانی که مشتری برای کسب اطلاعات و بررسی محصول وقت می‌گذارد، علاقه در او شکل می‌گیرد.

•         ترجیح

بعد از مقایسه‌های صورت گرفته، ترجیح اول مشتری خرید محصولی است که در بین محصولات سایر رقبا، نظر او را جلب کرده است.

•         یقین

در این مرحله مشتری به قطعیت کامل رسیده است.

•         خرید

در مرحله آخر، خرید خود را نهایی می‌کند.

با به کارگیری این استراتژی رابطه صحیحی بین مدیران، تامین کنندگان، توزیع کنندگان و مشتریان شکل می‌گیرد در نتیجه به آسانی می‌توان بهره‌وری زنجیره یا مدیریت هزینه زنجیره تامین را انجام داد.

چگونه می‌توان بهره‌وری و مدیریت هزینه‌ زنجیره تامین را به حداکثر رساند؟

عوامل موثر در بهره وری زنجیره تامین

تا این­جای کار متوجه شدیم که برای به دست آوردن میزان بهره ­وری، باید نسبت خروجی را به ورودی‌ محاسبه کرد.

در ادامه با عوامل موثر در بهره وری زنجیره تامین آشنا می‌شویم تا بهتر بتوانیم بهره ­وری و هزینه‌های زنجیره تامین را مدیریت کنیم. عوامل تاثیرگذار در بهره وری به سه دسته تقسیم می‌شوند:

1. عوامل داخلی

  • ماشین آلات
  • تکنولوژی
  • کالا یا خدمات
  • کیفیت و کمیت مواد استفاده شده

2. عوامل نرم افزاری

  • سبک مدیریتی
  • منابع انسانی
  • ساختار سازمانی
  • سیستم‌ها و فرایندها و روش‌های انجام کار

3. عوامل بیرونی

  • منابع طبیعی
  • تغییرات جمعیت
  • سیاست‌های ملی و بین‌المللی

در پایان بهتر است که سه عامل مهم ارتباط، تعهد و دوام را در حوزه بهره‌وری فراموش نکنیم تا راحت‌تر بتوانیم فرمول آن را محاسبه کنیم:

بهره‌وری= اثربخشی × کارایی.

در قسمت‌های پیشین با اصطلاح بهره‌‌وری و عوامل موثر در بهره‌‌وری زنجیره تامین آشنا شدیم اما نکته‌ای که وجود دارد، این است که چگونه می‌توان بهره‌وری و مدیریت هزینه‌های زنجیره تامین را به حداکثر رساند؟

چگونگی ارتباط بین بهره‌وری زنجیره تامین و مدیریت هزینه‌های آن است که در ادامه آن را به طور کامل شرح داده‌ایم.

همچنین پیشنهاد می‌کنیم مقاله کاهش هزینه زنجیره تامین با چند راهکار اثبات شده را نیز مطالعه کنید.

چگونه می‌توان بهره‌وری و مدیریت هزینه‌ زنجیره تامین را به حداکثر رساند؟

زنجیره تامین چیست؟

تحولات چشم‌گیر اقتصادی و متغیر بودن بازار سبب شده است تا سازمان ها یک نظام هماهنگ بازرگانی مبتنی بر شبکه به وجود بیاورند، این نظام هماهنگ که مدیریت زنجیره تامین نام دارد  به سازمان‌ها کمک می­کند تا با مدیریت هزینه زنجیره تامین، مشتریان و شرکا را با خود همراه کنند. با توجه به پیدایش نگرش زنجیره تامین و هزینه آن در سه دهه اخیر، بهتر است کمی جزئی‌تر به آن بنگریم.

مدیریت زنجیره تامین، شامل تمام فعالیت‌های مرتبط با ارائه­ محصول یا خدمات به مشتری است که این فعالیت‌ها می‌تواند با مواد اولیه کالا، تبدیل­شان به کالای نهایی و ارائه به مصرف کننده سر و کار داشته باشد.

در نتیجه می­‌توان این گونه گفت که تامین کنندگان مواد اولیه، سازندگان، توزیع کنندگان، فروشندگان عمده و خرد و مصرف‌کننده نهایی این زنجیره تامین را تشکیل می­‌دهند که باید با سیاست درست، بهره‌وری زنجیره تامین و مدیریت هزینه‌های زنجیره تامین را به حداکثر رساند.

بهتر آن است که بگوییم، با روش‌هایی مانند کم کردن هزینه‌ها و ارائه­ به موقع کالا برای یکپارچه کردن تامین کنندگان، تولید کنندگان، انبارها و فروشندگان به آن دست پیدا می‌کنند. در قسمت‌های بعدی به طور خلاصه راه‌کارهای موجود را بیان می‌کنیم.

۳ فرایند اصلی مدیریت هزینه زنجیره تامین

در فرایند مدیریت هزینه زنجیره تامین ۳ فرایند اصلی شامل مدیریت اطلاعات، لجستیک و روابط وجود دارد که در ادامه به آن‌ها می‌پردازیم.

مدیریت اطلاعات

با انتقال صحیح اطلاعات در زمان مناسب، فرایند و مدیریت بهتری در هزینه زنجیره تامین صورت می­‌گیرد و اهمیت هماهنگی اطلاعات بیشتر در تصمیم‌گیری‌های دقیق و منسجم کارفرما بروز پیدا می‌کند.

مدیریت لجستیک

مدیریت بهینه این بخش در تمامی فعالیت‌های فیزیکی مانند مراحل تهیه مواد خام تا محصول نهایی، حمل و نقل، انبار کردن و زمان‌بندی صحیح تولید تاثیرگذار است.

مدیریت روابط

مدیریت روابط، از موارد پیشین مهم‌تراست؛ چرا  که به توسعه یکپارچه زنجیره­ اعتماد بین شرکا کمک می‌کند تا از شکست‌های ابتدایی جلوگیری کند.

چگونه می‌توان بهره‌وری و مدیریت هزینه‌ زنجیره تامین را به حداکثر رساند؟

مزایای مدیریت هزینه زنجیره تامین

مدیریت هزینه‌های زنجیره تامین در افزایش بهره‌وری تاثیر مستقیم دارد اما این مدیریت به خودی خود نیز دارای مزایایی است که در ادامه بخشی از آن را برمی‌شمریم:

  • صرفه‌جویی
  • تناسب تعداد کارکنان
  • افزایش بهره­‌وری
  • ارسال به موقع کالا
  • افزایش انعطاف‌پذیری
  • افزایش قدرت انتخاب مشتریان
  • بهبود چرخه­ مالی شرکت یا سازمان
  • به حداقل رساندن هزینه‌های لجستیک، تدارکات

راه‌کارهای عملی برای مدیریت هزینه زنجیره تامین

زنجیره تامین یک عامل مهم رقابتی در مجموعه ها به حساب می‌آید البته که مدیریت هزینه زنجیره تامین فقط با خواندن نظریه‌های متفاوت به سرانجام نمی‌‌رسد پس بهتر است، مدیران راه‌کارهای عملی را برای رسیدن به نتیجه بهتر امتحان کنند برخی از این راه‌کارها عبارت است از:

استراتژی پنج P در مدیریت زنجیره تامین

یکی از بهترین استراتژی‌هایی که سازمان ها برای به حداکثر رساندن بهره وری و مدیریت هزینه های زنجیره تامین انجام می‌دهند، استفاده از استراتژی پنج P است، این پنج دیدگاه متفاوت به سازمان‌ها کمک می‌کند تا در متمایز بودن از هم پیشی بگیرند. این استراتژی‌ها به آن‌ها کمک می‌کند تا از لحاظ برنامه‌ریزی، ترفند، الگو، موقعیت و چشم‌انداز  برنامه‌ای جامع داشته باشند  و تمامی جنبه‌ها را بررسی کنند که در ادامه به آن می‌پردازیم.

راهبرد به معنای برنامه (Plan)

این راهبرد اقدامی آگاهانه به حساب می‌آید که از دستورالعمل‌های خاصی برای پیش بردن کارها در سازمان استفاده می‌شود. به این  معنا که مجموعه یا سازمان برای قبل و بعد از انجام کاری، اقداماتی تعریف شده برای آن دارند. در آخر می‌توان نتیجه را یک برنامه کامل برای دستیابی به اهداف سازمان تعریف کرد.

راهبرد به معنای  ترفند (Ploy)

طبق تعریف استراتژی قبلی، استراتژی، یک ترفند هم ‌می‌تواند باشد به این صورت که یک سازمان با به کارگیری ترفند‌های گوناگون برای پیش بردن برنامه‌های خود، می‌تواند رقیب سرسختی برای سازمان‌های مشابه‌اش به حساب بیاید.

راهبرد به معنای الگو (Pattern)

زمانی که استراتژی مانند ترفند یا برنامه را برای یک مجموعه در پیش گرفتیم باید برای تحقق آن تلاش کنیم اما گاهی این دو مورد کافی نیست و باید از استراتژی سوم که الگو نام دارد نیز استفاده کنیم.

در این‌جا استراتژی همراه با جزئیات بیشتری به کار گرفته می‌شود که طبق یک الگوی خاص پیش می‌رود تا به اهداف مجموعه نزدیک‌تر شود و بهبود بهره‌وری زنجیره تامین کمک کند.

استراتژی پترن، یک الگوی رفتاری است که به ما در تصمیم‌گیری طبق شرایط موجود برای استفاده از استراتژی‌ها و الگوها کمک می‌کند.

 مزایای استفاده از استراتژی الگو (Pattern)

1.       تعریف چندین برنامه جداگانه در یک سیستم بدون ایجاد تغییر در برنامه قبلی

2.       استفاده از استراتژی interface  برای تعریف کردن برنامه‌های مختلف

3.       پیاده‌سازی الگوریتم‌های مختلف در یک خانواده با ارث بری

4.       کمک به اعتبارسنجی

راهبرد به معنای موضع (Position)

با توجه به این الگو باید به نحوه سازماندهی مجموعه دقت داشت که افراد و ذینفعان به چه صورت در مجموعه قرار گرفته‌اند و مشغول کار هستند. این الگو یک عامل رقابتی برای سازمان‌ها به حساب می‌آید که به رسیدن جایگاه واقعی آن‌ها کمک می‌کند.

راهبرد به معنای دیدگاه (Perspective)

آخرین استراتژی به چشم‌اندازی بزرگتر اشاره دارد که کارکنان نسبت به مجموعه خود دارند و به پیش بردن اهداف سازمان کمک می‌کند. به نوعی می‌توان گفت که این استراتژی، انتزاعی و در ذهن فرد است که سعی در پیش بردن مدیریت زنجیره تامین دارد.                                                      

نظام مدیریت بهره‌وری فراگیر در مدیریت زنجیره تامین

اولین تاثیر نظام مدیریتی هدفمند در یک مجموعه کاهش هزینه‌های نگه‌داری، سود آوری قابل توجه، افزایش سطح خدمات و کمک به نوآوری مجموعه است که به بهره وری زنجیره تامین و ارتقا مجموعه کمک می‌کند.

فعالان این حوزه بر این باور هستند که وجود یک نظام مدیریتی هماهنگ در مجموعه به ارتباط بهتر بین مشتری و کارفرما کمک می‌کند تا جریان موثری بین مشتریان، تامین کنندگان، فروشندگان و مدیران شکل بگیرد تا به سود استراتژیکی عملیاتی دست پیدا کنند.

حال برای بهره‌وری زنجیره تامین نیاز به دانستن تکنیک‌های ویژه‌ای برای تهیه، خرید، تامین و توزیع است که مسئول هر بخش به خوبی باید آن را بداند و بهره وری زنجیره تامین را به حداکثر برساند.

برای به حداکثر رساندن بهره‌وری زنجیره تامین، استفاده از ابزار‌های ارزیابی و نظارت بر عملکرد ضروری است که از ابزارهای هوش تجاری (BI) برای آن استفاده می‌شود تا بهتر بتوانند بهره وری و پاسخگویی زنجیره تامین را بهبود ببخشند.

در نتیجه با استفاده از روش‌های عملی، مدل سازی و برنامه‌های (BI) می‌توانیم تصمیمات درستی در جهت بهره‌وری مدیریت زنجیره تامین بگیریم.

همان طور که گفته شد زنجیره تامین وظایف و فعالیت‌هایی را در برمی‌گیرد که به تحویل کالا و عرضه خدمات به تامین کنندگان، توزیع کنندگان و مشتریان کمک می‌کند و ذهن آن‌ها را درگیر می‌کند. همه این مسائلی که گفته شد به برنامه‌ریزی بهتر برای حمل و نقل کنترل موجودی انبار و رساندن دست مشتری کمک می‌کند.

کاهش هزینه زنجیره تامین

برای آن که کارفرمایان بتوانند تصمیمات درستی برای مدیریت هزینه زنجیره تامین خود بگیرند و مدیریت آن را به بهترین نحو انجام دهند، لازم است که به موارد زیر توجه کنند:

  • مشخص کردن فرایند زنجیره تامین برای خود و شرکا
  • انجام تغییرات مناسب در رویه شرکت
  • بررسی نقاط ضعف موجود و تقویت نقاط قوت
  • بررسی همه جانبه اطلاعات برای تصمیم‌گیری‌های بزرگ

در این مقاله سعی کردیم با تعریف مفاهیم بهره‌وری، زنجیره تامین، مدیریت هزینه زنجیره تامین و مزایای آن، ارتباط درستی بین زنجیره تامین و بهره‌وری آن پیدا کنیم؛ چرا که آشنایی با هزینه زنجیره تامین و چگونگی مدیریت آن در رسیدن  به مزایایی چون پاسخ دادن بهتر به انتظارات مشتری، موفقیت مالی سازمان، افزایش فروش و راه یابی به بازارهای جدید کمک می­‌کند.

مجموعه انتاکالا با بهره بردن تکنولوژی روز و روش‌های تازه فروش آنلاین، شما را به سوی سفارش و خرید اینترنتی پیش می‌برد تا به راحتی بتوانید هزینه زنجیره تامین را مدیریت کنید.

به همین منظور پیشنهاد می‌کنیم از سایت انتاکالا دیدن کنید و راه‌کارهایی مانند خرید آنلاین، ارائه سرویس‌های اعتباری، تنوع در پرداخت را که برای بهره وری زنجیره تامین در نظر گرفته شده است، بررسی کنید.

نمایش بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن